نحوه ی ضدعفونی کردن دستگاه شیردوشی (۲)

شستشو در محل[۱]

روش غالب شست و شو در محل برای لوله های شیردوشی و ماشین های نگهدارنده، روش شست و شوی circulation و re-circulation در چاله شیردوشی است. روشهای کمتر معمول مثل استفاده از آب جوش اسیدی شده, در ادامه توضیح داده خواهد شد.

این روش یک فرآیند سه مرحله ای، شامل پیش آبکشی با آب, شستشوی مجدد با آب داغ همراه دترجنت_ضدعفونی کننده وآبکشی نهایی با آب سرد است. بیشترکارخانه ها برای شست و شوی تاسیسات خاص، دستورالعمل به خصوصی را همراه با نحوه ی راه اندازی دستگاه برای مصرف کننده معرفی می کنند.

تاثیر شست و شو به روش circulation  وابسته به دمای آبی است که برای شست و شوی دترجنت_ضدعفونی کننده استفاده می شود و دمای اولیه باید حداقل ۸۵درجه باشد. شیر دوشی هایی که سیستم لوله ای با کالیبر بزرگ دارند، مجهز به یک سیستم تزریق هوا برای بهبود گردش محلول های شست و شو در دستگاه هستند و بنابراین باعث بهبود سطح تماس با ماده ی ضدعفونی کننده و تاثیر بیشترآن ها می شوند. درشیردوشی هایی که دارای مخزن اندازه گیری هستند, دریچه ها و صفحه های پخش کننده در بالای مخزن برای بهبود تماس با سطح داخلی تعبیه شده است، که به ما کمک می کند تا از انتشار محلول به مقدار کافی در خرچنگی ها اطمینان یابیم.

چگونگی انجام این روش شست و شو، معمولا توسط کارخانه سازنده دستگاه شیر دوشی  تعیین می شود. بنابراین برخی تفاوت ها میان دستگاه ها و تاسیسات شیردوشی مختلف وجود دارد، فرآیند هایی که پذیرفته شده و مشترک هستند به شرح زیر است:

  1. بعد ازشیر دوشی , ماشین به طور کامل توسط آب گرم آبکشی شده و خرچنگی ها برای ازبین بردن آلودگی های خارجی برس می شوند.
  2. جتر[۲]ها به خرچنگی ها متصل شوند.
  3. دمای آب چک شود(۸۵ درجه).
  4. شیر را ازطریق مخزن دریافت کننده و پمپ شیر از دستگاه خارج کنید.
  5. فیلتر یک طرفه (داخلی) را خارج کنید و فیلتر را بر اساس توصیه کارخانه تمیز کنید.
  6. لوله های هوایی را مستقیما به آبگرمکن متصل کنید و دریچه های سه راهی را در حالت شست و شو قرار دهید. در این حالت دستگاه با آب داغ شسته می شود.
  7. پمپ تخلیه ی شیررا روشن کنید و پخش کننده ای را که بر روی ظرف دریافت کننده ی شیر است، روی حالت شستشو قرار دهید.
  8. اجازه دهید که آب داغ از داخل ماشین عبور کند و خارج شود تا زمانی که دمای آب خروجی از ماشین به ۵۰ درجه برسد.
  9. محلول دترجنت_ضدعفونی کننده را به میزان معین شده بر اساس دستورالعمل کارخانه به آب داغ اضافه کنید. دریچه سه راهی را برای ورود محلول شوینده به تاسیسات تنظیم کنید واجازه دهید چرخش محلول و آّب به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه ادامه یابد. هیچ مزیتی در طولانی ترکردن این مدت زمان وجود ندارد، زیرا دمای محلول به تدریج کاهش می یابد.
  10.  محلول دترجنت_ضدعفونی کننده را از طریق لوله های انتقال دهنده تخلیه کنید.
  11. آب تمیز سرد را به داخل ماشین انتقال دهید. هیپوکلریت سدیم می تواند با غلظت ۵۰ppm برای جلوگیری ازخطر انتقال آلودگی از منبع آب، به محلول اضافه شود.
  12. پمپ خلا و پمپ شیر را خاموش کنید، ماشین را تخلیه کنید و برای شیردوشی آماده نمایید.

اگر آبکشی با هیپوکلریت دو دقیقه قبل ازشیردوشی انجام شود, احتیاج به اضافه کردن هیپوکلریت در آبکشی نهایی وجود ندارد.

برخی کارخانه ها تجهیزاتی را برای ماشین شیر دوشی فرآهم می کنند که به صورت خودکار چرخش محلول در داخل دستگاه و میزان مواد دترجنت_ضدعفونی کننده را کنترل می کند. باز بینی مجدد و منظم تاسیسات(بعد از فرآیند تمیز کردن) برای تشخیص وتصحیح اختلال در لاینر ها، سوراخ شدن تیوب های کوتاه شیر، نشت در انصالات لاستیکی، نازک شدن تیوب های لاستیکی(که می تواند باعث چرخش ناقص محلول در دستگاه شیردوشی شود) و ردیابی رسوبات شیر ضروری است.

شست و شو با آب جوش اسیدی شده [۳]

عملکرد مناسب این روش به حرارت بالای آب بستگی داشته و بر این اساس بهداشت باکتریایی شیر را تامین می کند. در این روش برای هر خرچنگی ۱۸لیتر آب جوش نیاز است، که با سرعت مشخص وارد دستگاه شده و سپس تخلیه می شود. در ۲ تا ۳ دقیقه اول شستشو, اسید(نیتریک, سولفوریک یا سیتریک) به منظور جلوگیری ازرسوب نمک موجود در آب سخت در سطح داخلی، به آب اضافه می شود. این محلول باید به دمای ۷۷ درجه برسد و در فرآیند شست و شو برای حدود ۵ دقیقه در این دما باقی بماند. تمام اجزای تاسیسات شیر دوشی برای اطمینان ازاین که در مقابل حرارت و اسید مقاوم باشند باید بررسی شوند. دقت کنید که نکات ایمنی در هنگام کار با اسید رعایت شود و در هنگام تهیه محلول رقیق باید از چشم ها و هم چنین دست ها با استفاده ازدستکش لاستیکی مراقبت شود.

شست و شو با آب جوش اسیدی شده در انتهای هر شیردوشی بصورت روتین(هر روز یا هر هقته) بر اساس آنچه در زیر آمده انجام می شود:

  1. برس کردن خارج خرچنگی ها و جترها با محلول دترجنت_ضدعفونی کننده و تنظیم کردن فنجان سرپستانک در جتر
  2. بررسی دمای آب در هنگام جوشیدن که حداقل ۹۶ درجه باشد
  3. جدا کردن تیوب های انتقال دهنده ی شیر از تانک ذخیره
  4. اضافه کردن محلول اسید مورد نیاز به ظرف اسید
  5. تغییر دریچه ی سه راهی به حالت شستشو وباز کردن دریچه چرخی[۴] برای کنترل جریان از جوشاننده آب
  6. پخش کننده ای را که بر روی ظرف دریافت کننده ی شیر است، روی حالت شستشو قرار دهید.
  7. پمپ شیر را روشن کرده تا آب تخلیه شود.
  8. وقتی جریان آب متوقف شد، پمپ خلا و پمپ شیر را متوقف کنید و ماشین را تخلیه کنید. کل زمان جریان باید ۵ تا ۶ دقیقه باشد. تمام قسمتهای دستگاه باید بعد ۲ تا ۳ دقیقه به ۷۷ درجه برسد.

[۱] In-place cleaning

[۲] Jetter

[۳]  acidified boiling water cleaning

[۴] Wheel valve

منبع: سند Rev. sci. tech. Off. int. Epiz., 1995,14 (1), 207-224) منتشر شده در OIE (سازمان بین المللی کنترل بیماری های واگیردامی)