آلودگی شیر از تجهیزات شیردوشی

سطوح تجهیزات شیردوشی و خنک کننده که در تماس با شیر قرار دارند، منبع اصلی آلودگی شیر بوده و اغلب سبب بالا بودن شمارش باکتریایی شیر در آزمایش های متوالی هستند. روش های تمیز کردن و ضدعفونی نسبتا ساده و ارزان می تواند به طور موثری آلودگی باکتریایی ناشی از این منابع را در شیر کاهش دهد. با این وجود معمولا خطاهایی در ضدعفونی این تجهیزات صورت می گیرد، که ممکن است منجر به ایجاد باکتری های بیماری زا به طور عمده سودوموناس ها[۱]، کلیفرم ها و انتروکوکوس ها[۲] بر روی سطوح تجهیزات شیردوشی شوند. دمای ناکافی آب، رقیق شدن بیش از حد مواد شوینده، عدم اطمینان از زمان تماس کافی ماده ی ضدعفونی کننده با سطوح آلوده، لاینرهای شیر دوشی و لوله ها از رایج ترین موارد این خطاها هستند.

اگرچه  لاینر های پلاستیکی، برای اولین گاوی که دوشیده می شود، آلوده نیستند، ولی باعث انتقال باکتری های بیماریزا و ساپروفیت[۳]، از درون پستان و سرپستانک و از مدفوع، به گاوهایی که پس از آن با همان واحد شیردوشی می شوند، شده است.

تقریبا غیر ممکن است که همه رسوبات و باقی مانده های شیر را از سطوح تماس شیر با تجهیزات شیردوشی حذف کنید. در فاصله ی بین شیردوشی ها به ویژه در مناطقی با آب و هوای گرم یا معتدل، باکتری ها در این سطوح تکثیر می کنند و در تجهیزات به ظاهر تمیز تعداد زیادی از آن ها می تواند حضور داشته باشد. برای به حداقل رساندن آلودگی در این سطوح استفاده از تجهیزات شیردوشی با سطوح صاف در قسمت هایی که در معرض تماس با شیر است، به حداقل رساندن تعداد اتصالات، انتهاهای مرده و شکاف در دستگاه شیردوش، استفاده از منبع آب، با کیفیت آب آشامیدنی، استفاده از مواد شوینده برای حذف بقایای شیر و رسوبات و هم چنین استفاده از مواد ضدعفونی کننده برای از بین بردن باکتری ها دردستگاه شیردوشی، ضروری است. با توجه به پیچیدگی دستگاه های شیردوشی ، تمیز کردن و ضدعفونی کردن سطوح تماس با شیر به طور کامل میسر نیست، در نتیجه باقی مانده های شیر و باکتری ها به  طور کامل از بین نمی روند و روزانه تجمع پیدا می کنند.

میزان آلودگی باکتریایی تجهیزات شیر دوشی در سطوح تماس با شیر، معمولا به وسیله ی شستشو با یک مایع استریل تعیین می شود. سپس این مایع برای شمارش باکتریایی، همانند روشی که شیر تست می شود استفاده شده و  در انتها گونه ی باکتری های جدا شده نیز می تواند تعیین شوند.

[۱] pseudomonads

[۲] Enterococci

[۳] saprophytic bacteria

عکس از فاطمه عرب خالقی

منبع: سند Rev. sci. tech. Off. int. Epiz., 1995,14 (1), 207-224) منتشر شده در OIE (سازمان بین المللی کنترل بیماری های واگیردامی)